Waarom ouders en leraren meer YouTube moeten kijken

    0
    779

    Schrijf een stukje over KingAlert, appt de oudste zoon, ‘dat is pas belangrijk nieuws’. Kort daarop zitten we aan KingAlerts keukentafel, de plek waar alles gebeurt, zijn studio. Onderwijl draait KingAlerts gezinsleven door, zijn kinderen liggen languit met hun schermpjes op de bank en op de vloer, ze kijken Royalistiq, de hond rent opgetogen rond. Dat KingAlerts konijnen Boef en Famke heten kan ik plaatsen, maar bij de naam van de hond houdt mijn parate kennis op. Het is Bardo – ‘niet erg dat je die niet kent’. Komt vaker voor bij onwetende ouders.

    Zijn we meteen bij het belangrijkste agendapunt: ouders moeten meer YouTube kijken, te beginnen met KingAlert. En leraren trouwens ook.

    KingAlert is een YouTube-show over YouTube, gemaakt door Paul Goudsmit die op zijn kanaal de mensen bijpraat over het nieuws, de rellen en de roddels in YouTubeland. Ronnie DUMPT Famke Louise?! – dat werk, maar het mooie van KingAlert is zijn kritische blik. Bijvoorbeeld op het fenomeen ‘donaties’, iets wat ik ook niet kende, maar mijn zoons dus wel.

    Jonge kinderen doneren geld aan streamende YouTubers om zo in hun gevlij te komen – dat kan gewoon, in wildwest YouTubeland. De namen van de donateurs komen live tijdens de stream in beeld, ‘en in de superchat krijg je er een muziekje bij of een bedankje’. Het is ongestraft hengelen naar geld, ‘betalen doen ze gewoon met de PayPal of de Ideal van hun ouders – weten die veel.’

    (Vraag anders even aan de kinderen, als iets hierboven onduidelijk is.)

    Paul Goudsmit is 42 en vader van Jamie (12) en Neo (11) – voor een YouTuber is hij ‘bejaard’, maar het geeft hem wel de mogelijkheid het YouTuben van bovenaf te bekijken, met een moreel kompas dat de meeste YouTubers ontberen. Paul was zestien jaar leraar handel en administratie op de scholengemeenschap vlakbij – daar is het begonnen. YouTube was anders toen, kleiner, minder commercieel, en met zijn leerlingen begon hij tijdens de les een gamekanaal, TheKing77NL. Vervolgens begon hij KingAlert, een Nederlandse variant op het Amerikaanse DramaAlert – het maakt hem de Albert Verlinde van de YouTubers. Paul laat zijn telefoon zien: appjes en voiceberichten van de groten, van Enzo, van Qucee, van DieTim (voorheen SnapKing), van Petrus die hem advies vraagt of hij dat wel kan maken, een YouTube-documentaire over zijn vlucht in drugs. ‘Achter de schermen heb ik constant contact met de creators.’

    YouTubers noemen zichzelf liever creator – ‘eigenlijk is het een serieus vak’, zegt Paul, ook al lijkt het soms werk van amateurs. Zo’n aflevering van KingAlert is snel een uur of tien werk. Het is fulltime aan de bak en het loont – al heeft Pauls vrouw Wendy gelukkig nog een vast contract op een verkoopkantoor, want in YouTubeland is alles onzeker. KingAlert heeft zorgen over de toekomst nu de geheime algoritmes van het bedrijf onwelvoeglijke content demonitizen: ze halen de advertenties weg zodat de video niks meer oplevert. ‘Het is totaal onduidelijk waarom’ – creators zijn overgeleverd aan een digitale multinational die net als jonge kinderen moeite heeft met ethiek.

    Het maakt de YouTubers nerveus: kanalen groeien niet meer, iedereen begint maar kanalen, zoekt naar inkomsten. Dat kan met openlijke sluikreclame – daar zijn toch geen regels voor – of met doneren. KingAlert is als een van de weinige YouTubers fel tegen: kinderen hebben geen benul van geld, weet hij als leraar en als vader. Maar is er wat tegen te doen?

    Eigenlijk, zeg ik, zouden de reclame- en televisiewetten ook voor YouTube moeten gelden, maar YouTube is wetteloos. Grenzen stellen is niet verkeerd, zegt KingAlert terug, ‘maar YouTube is wereldwijd’ en de vrijheid van internet moet je koesteren. Wetten zijn traag, bovendien. YouTubers zijn snel. Als je zoekt naar verantwoordelijkheid, zegt KingAlert, ‘zijn het volgens mij toch echt de ouders’.

    Wendy: ‘Ouders weten niet meer wat kinderen kijken of doen.’

    Paul: ‘omdat ze YouTube niet begrijpen.’

    Wendy: ‘Dan kun je niet meepraten. Leraren vaak ook niet.’

    Paul: ‘Op school krijgen ze maatschappijleer, maar dat gaat over politiek, wat die jonge kinderen niets interesseert. Laat het over sociale media gaan.’

    Dat ouders hun kinderen niet begrijpen is van alle tijden, maar nu lopen hun werelden wel erg parallel. In hun alledaagsheid lijken de dingen die kinderen op YouTube zien normaal, zegt KingAlert, maar ze zijn het niet. Dat Gio weer een nieuwe Range Rover koopt. Dat Famke Louise een fortuin aan gesponsorde kleding aantrekt. ‘Een beetje ethisch besef bijbrengen’, zegt KingAlert. ‘Dat is nu eigenlijk mijn taak geworden.’

    En verder traint KingAlert hard voor Boxing Influencers, hij moet tegen JohnQuote, het gaat episch worden.

    Vraag anders even de kinderen.