Tips: Klassenmanagement

    0
    1766

    Klassenmanagement, klasmanagement of klasbeheer is een term voor al die maatregelen die een docent neemt om een klimaat te scheppen waarin leerlingen met succes kunnen leren en werken. 

    Eén van de belangrijkste onderzoeken naar klassenmanagement is gedaan door Jacob Kounin in 1970. Hij toonde aan dat docenten die hun klas goed georganiseerd hebben ook betere leerresultaten bij de leerlingen bewerkstelligen. Deze leerkrachten slagen erin problemen te voorkómen. Ze hebben overzicht over de klas en kunnen hun aandacht over meerdere zaken tegelijk verdelen.

    Omdat deze docenten door hun handelen zorgen voor betere leerresultaten bij de leerlingen wordt er gesproken van ‘succesvolle docenten’ of ‘effectieve docenten’. Kounin stelt dat succesvolle docenten beschikken over een aantal basisvaardigheden, namelijk:

    • Ze zijn duidelijk;
    • ze zijn consequent;
    • ze reageren evenwichtig.

    Dit zijn de zogenaamde leerkracht-vaardigheden.

    Een andere belangrijke vaststelling door Kounin was dat succesvol klassenmanagement eerder door het nemen van maatregelen om problemen te voorkomen dan door de manier waarop men reageerde op problemen. Met andere woorden: het is beter te voorkomen, dan te genezen.

    Daarnaast is het van belang dat de leerkracht zorgt voor zo min mogelijk storingen gedurende de les. Op deze wijze wordt de lestijd zo effectief mogelijk benut. De leerkracht moet beschikken over goede didactische vaardigheden. Er moeten duidelijke regels en afspraken gelden, waarvan de leerlingen het nut inzien. Tot slot moet het klaslokaal effectief zijn ingericht: het moet rust uitstralen, loopwegen moeten logisch en makkelijk begaanbaar zijn en er moet voldoende uitdaging zijn voor de leerlingen.

    Met het klassenmanagement van een leerkracht hangen veel aspecten samen, denk dan bijvoorbeeld aan lesinhoud of onderwijsmethoden, regels in de klas, instructie maar ook de relatie tussen leerkracht en leerling en leerlingen onderling (de sfeer) bepalen het klassenmanagement. Iedere leerkracht heeft een voorkeur voor het maken van een combinatie van bovenstaande aspecten. De een doet dat meer vanuit de eigen kracht van lesgeven (overdragen), weer een ander heeft de voorkeur voor interactie en een derde laat de inhoud meer vanuit de leerlingen komen (ontdekkend leren).

    Een leerkracht die competent is (werkt vanuit de eigen kracht) is het meest belangrijk voor een goed en inspirerend klassenmanagement. Als een leerkracht lesgeeft op een manier die niet bij zijn/haar visie past, zal de leerling dit merken en zal er sprake zijn van een “kunstje”. Competenties die passen bij een bepaalde visie, dus het onderwijs kunnen geven dat je nastreeft, zijn het meest belangrijk.

    Competenties zijn uiteraard te leren. Uit de praktijk blijkt dat als een leerkracht overtuigd is van een bepaalde manier van lesgeven, een bepaalde visie heeft, stap voor stap kan leren om deze visie in de praktijk te brengen. Is de leerkracht niet overtuigd van de visie, dan zal dit waarschijnlijk veel moeizamer gaan. Een helder geformuleerde visie is een voorwaarde voor een goed uitgewerkt klassenmanagement.

    Ook is het belangrijk dat de docent bewust wordt wat het effect van zijn/haar gedrag op de ander is (de leerlingen) en dat hij/zij dit gedrag kan veranderen. En dat daardoor de reactie van de ander (leerlingen) verandert.