‘Scholen moeten vijf keer zo hard verduurzamen als ze nu doen’

    0
    113

    Het tempo waarin schoolgebouwen energiezuinig worden gemaakt, ligt veel te laag. De overheid moet ingrijpen, klinkt het.

    Het verduurzamen van schoolgebouwen gaat te langzaam. Veel te langzaam, zeggen voorzitter Bernard Wientjes en directeur Etty Schippers van rijksinitiatief De Bouwagenda. “Scholen moeten vijf keer zo hard verduurzamen als dat ze nu doen”, stelt Wientjes. “In het huidige tempo zijn alle gebouwen, waaronder scholen, pas in 2350 duurzaam te noemen. Dat is niet zomaar een jaartal. Dat hebben we uitgerekend.”

    De Bouwagenda viert vandaag haar tweede verjaardag en is in het leven geroepen om de verduurzaming aan te jagen van woningen, schoolgebouwen, ziekenhuizen, kantoorpanden en andere gebouwen. Het ultieme doel: binnen dertig jaar een drastische vermindering (met 95 procent) van de CO2-uitstoot, zodat de doelen in het Klimaatakkoord van Parijs worden gehaald. Dat betekent: volop isoleren, warmtepompen en zonnepanelen plaatsen en in veel gevallen panden van het gas afkoppelen.

    Er is een revolutie nodig in de bouw om de klus te klaren, zei Wientjes al bij aanvang van De Bouwagenda. En dat blijkt. Want waar de organisatie woningcorporaties zo ver heeft gekregen om hun 2,3 miljoen sociale huurwoningen flink onder handen te nemen, zijn scholen moeilijk te stimuleren. Van de tienduizend schoolgebouwen in het primair en voortgezet onderwijs in Nederland worden er jaarlijks maar zo’n honderd omgeturnd tot energiezuinige exemplaren. Terwijl bijna drieduizend van deze schoolgebouwen met energielabel G onder aan de duurzaamheidsladder bungelen. Om de doelstellingen van ‘Parijs’ te halen moeten er per jaar 500 scholen worden gerenoveerd.

    Ziekenhuizen

    Ook bij de ruim honderd ziekenhuizen en 380 gemeentehuizen wil het niet echt vlotten. Zij hebben de klimaatdoelstellingen niet scherp op het netvlies, zeggen Wientjes en Schippers. “Een ziekenhuis wil vooral goede zorg bieden. En ook al zitten ze in een pand met allerlei naden en kieren waar de energie uitvliegt, die energiekosten zijn peanuts vergeleken met de andere uitgaven. Voor die besparing hoeven ze het dus niet te doen”, aldus Wientjes. Schippers vult aan: “Er is voor maatschappelijke organisaties altijd iets belangrijker dan verduurzamen”. Daarnaast proeven ze onwil en gebrek aan kennis. Zo zijn scholen moeilijk tot renovatie te bewegen en geven zij die renovatie ook niet gemakkelijk uit handen.

    Het is dan ook tijd dat de overheid ingrijpt, vinden de twee. Waar bedrijven beboet worden als ze hun duurzaamheidsdoelstellingen niet halen, zijn er voor maatschappelijke organisaties geen sancties. Wientjes: “De overheid zal uiteindelijk moeten zeggen: ‘Het moet gewoon’. Maar wat we zien is dat het ministerie van onderwijs buitengewoon huiverig is om in te grijpen.” Dat is een gevolg van de Grondwet, waarin staat dat de regering geen bevoegdheid heeft om schoolbesturen aan te spreken op hun gebouwen. Schippers: “Wij zeggen: ‘Doe daar iets aan’. Op deze manier gaan we het niet redden.” De twee sturen aan op de oprichting van een overheidsorgaan dat verduurzaming aanjaagt. Het uitdelen van boetes zien ze als allerlaatste redmiddel.

    Een ander heikel punt vinden zij de verduurzaming van de ongeveer vijf miljoen koopwoningen. Wientjes: “De enige methode om dat voor elkaar te krijgen is door de burger volledig ‘te ontzorgen’. Doe je dat niet, dan lukt het niet al die woningen aan te pakken. Alleen de elite verbouwt uit zichzelf zijn woning.”

    Wientjes pleit dan ook voor een maatschappelijke organisatie die huiseigenaren een heus duurzaamheidspakket aanbiedt, met bijvoorbeeld spouwmuur-, dak- en vloer­isolatie en het plaatsen van een warmtepomp en zonnepanelen. De organisatie voert de renovatie uit. Verhuist de huiseigenaar, dan betaalt de nieuwe bewoner de rest van de kosten af; een gebouwgebonden lening. “Als ik in een zaal vertel over de plannen voor een gebouwgebonden lening, gaat iedereen applaudisseren. Maar de vraag is: wie gaat dit doen? Wie gaat dit betalen?”