Onderwijsbond: ook scholen schuldig aan grote problemen in onderwijs

    0
    2144

    Niet alleen het kabinet, ook scholen zelf zijn schuldig aan de grote problemen in het onderwijs. Schoolbesturen moeten veel dingen beter doen. Dat zegt Eugenie Stolk, de nieuwe baas van de Algemene Onderwijsbond (AOb) vlak voor de grote onderwijsstaking tegen het AD.

    Leerkrachten uit het basis- en voortgezet onderwijs leggen komende donderdag en vrijdag het werk neer. Zo’n 3400 scholen lijken dicht te blijven, blijkt uit de laatste telling. Hoewel steeds meer klassen een vaste leerkracht missen, ziet de AOb de steun van basisschoolbesturen afbrokkelen. Volgens hen is de staking onnodig nu er een nieuwe cao is afgesloten.

    ,,Ze denken er niets bij te krijgen tot het volgende kabinet komt”,  aldus Eugenie Stolk, voorzitter van de grootste onderwijsbond. ,,Terwijl onze achterban aangeeft: wij zitten onverminderd met het tekort en houden het bijna niet vol.’’ Leraren krijgen vaker niet uitbetaald als ze staken en voelen zich niet door hun schoolbesturen gesteund.

    Volgens de AOb is niet alleen minister Slob verantwoordelijk voor de problemen op basisscholen. Ook bij schoolbesturen valt er een wereld te winnen. Het personeelsbeleid kan stukken beter. ,,Mensen staken niet voor de lol. Schoolbesturen kunnen zich best profileren als goede werkgever.’’

    Vaste contracten

    Ook zijn er ondanks het groeiende lerarentekort nog steeds schoolbesturen die geen vaste contracten willen geven. Deze schoolbesturen zitten gevangen ‘in oud denken’, concludeert Stolk. ,,Ze zeggen dat ze niet weten of ze het geld er straks nog wel voor hebben. Een drogredenering.’’ Elk jaar blijkt dat ze nog steeds miljoenen euro’s op de plank hebben. ,,Ik besef dat dat vaak geld is dat eenmalig kan worden uitgegeven, maar dat kunnen ze wél investeren. Ze moeten meer lef tonen.’’

    Nu schrappen schoolbesturen bijvoorbeeld scholingstijd van leraren, omdat er door het tekort geen invallers zijn om de klassen te draaien. Volgens Stolk moeten ze dat juist niet doen. ,,Dan moeten ze misschien een klas naar huis sturen, maar krijgen die leerlingen wel beter onderwijs van een leraar die lekkerder in zijn vel zit. Schoolbesturen staan soms te ver van de werkvloer af. Zij voelen niet hoe het is om een klas van veertig leerlingen te hebben omdat er een klas verdeeld moest worden. Ze zien pas in een later stadium: goh, de resultaten blijven achter, hoe kan dat toch.’’ 

    Eugenie Stolk leidt de Algemene Onderwijsbond (AOb) in een roerige tijd. Haar aantreden medio november was het gevolg van een grote interne crisis vlak voor de vorige staking in november. De toenmalige voorzitter Liesbeth Verheggen ging haar boekje te buiten en ondertekende op eigen houtje een akkoord waarbij er eenmalig 460 miljoen euro voor basis- en middelbare scholen beschikbaar kwam. Ze schrapte daarbij de staking. Het bleek een cruciale inschattingsfout die Verheggen haar baan kostte. Het achterblijvende bestuur draaide alles terug. Een paar dagen later werd Eugenie Stolk de nieuwe voorzitter van de grootste onderwijsbond. ,,Heel heftig vond ik het.”

    Kort na uw aantreden riep de AOb een tweedaagse staking uit. Gaat u er met gestrekt been in?

    ,,Nee, onze leden gaven aan dat ze twee dagen willen staken. Ik vond dat persoonlijk heel spannend, en dat vind ik nog steeds. Het is altijd heel spannend of mensen doen wat ze zeggen dat ze gaan doen. Bij zo’n staking ben ik de nacht ervoor altijd bang dat het regent – want het is deels buiten – of dat er niemand komt. Nu duizenden scholen meedoen, ben ik iets rustiger. Zeker in het basisonderwijs blijkt de actiebereidheid onverminderd groot.”

    Hoewel de schoolbesturen minder steunend lijken te zijn.

    ,,Die indruk heb ik ook. Een aantal schoolbesturen heeft zoiets van: we hebben dit bereikt. Tot het volgende kabinet komt, krijgen we er toch niets meer bij dus we vinden het onzin. Terwijl onze achterban aangeeft, wij zitten onverminderd met het tekort, we houden het bijna niet vol. Dat signaal willen we afgeven, ook al is het een politiek onhandig moment.”

    Waarop hoopt u?

    ,,Natuurlijk hoop je dat er morgen een hoop extra geld bij is. Tegelijkertijd moeten we ook reëel zijn dat dit een onlogisch moment is. Alle partijen zijn bezig om prioriteiten te stellen voor de verkiezingen. Dus is er niet meteen geld dan is het te hopen dat het hoog op de lijst komt.”

    De strijd duurt nu al drie jaar, waar had u willen zijn?

    ,,Ik had het liefst dat we samen met dit kabinet, met deze minister, een mooi plan hadden liggen van dit is waar we naartoe gaan. Nu zien we geen perspectief om het lerarentekort op te lossen. Dat is in mijn ogen onwil. Ik begrijp best dat er morgen geen 1 miljard euro is. Maar als je bijvoorbeeld kijkt naar het gaswinningsdossier. Daarvan is ook gezegd: over tien jaar is de hele gaswinning afgebouwd en we kijken verder dan dit kabinet.”

    Wat vindt u van wat minister Arie Slob doet?

    ,,Het is een man die hart heeft voor onderwijs en toch durft hij er uiteindelijk zijn nek niet voor uit te steken. Al zei hij alleen maar dat hij ook zou willen dat er meer in onderwijs wordt geïnvesteerd. Als de minister zich erover uitspreekt, helpt dat. Ik vind het echt een gemiste kans. Ik had het hem best gegund om later te kunnen zeggen: dit was een kantelpunt voor het onderwijs, dat het weer beter ging. Dat verschil maakt hij niet.”

    schoolbesturen bijvoorbeeld scholingstijd van leraren, omdat er door het tekort geen invallers zijn om de klassen te draaien. Volgens Stolk moeten ze dat juist niet doen. ,,Dan moeten ze misschien een klas naar huis sturen, maar krijgen die leerlingen wel beter onderwijs van een leraar die lekkerder in zijn vel zit. Schoolbesturen staan soms te ver van de werkvloer af. Zij voelen niet hoe het is om een klas van veertig leerlingen te hebben omdat er een klas verdeeld moest worden. Ze zien pas in een later stadium: goh, de resultaten blijven achter, hoe kan dat toch.’’ 

    Lang niet alle schoolbesturen steunen de staking. Ze willen het imago van het onderwijs verbeteren en menen dat een staking daarbij niet helpt.

    ,,Ja, maar een staking doen mensen niet voor de lol. Die schoolbesturen kunnen zich best profileren als goede en aantrekkelijke werkgever. Door te zeggen: wij streven er in ieder geval naar dat als je hier werkt, je het zo goed mogelijk krijgt en we steunen de doelen van investeren in goed onderwijs.”

    Intussen vallen nog steeds veel leraren net na de start voor de klas uit.

    ,,Ik kijk verbaasd naar hoe het nu nog kan dat er schoolbesturen zijn die mensen niet binnen een jaar een vast contract aanbieden. Onbegrijpelijk. Ze zeggen dat ze niet weten of ze het geld er straks nog wel voor hebben. Zwakke of slechte schoolbesturen zitten gevangen in oud denken. Toen ik net begon als rayonbestuurder in 2010 moest ik aan de lopende band sociale plannen maken omdat het leerlingenaantal terugliep.”

    ,,De realiteit is ook dat van de ruim 1000 schoolbesturen in het primair onderwijs er een kleine zeshonderd heel klein zijn. Die hebben vaak niet erg professioneel personeelsbeleid. Daar valt nog een wereld te winnen.”

    De vinger wijst vaak naar minister Slob.

    ,,Klopt. Maar er is ook goed personeelsbeleid nodig om mensen aan boord te houden. Als het ergens niet lekker loopt, bijvoorbeeld omdat het niet klikt, kan zo iemand negen van de tien keer prima een baan vinden op een andere school of bij een ander bestuur. Dat gebeurt nog veel te weinig, dat er echt goed wordt gekeken naar de competenties in een team of wat hebben we nodig.”

    Gaan scholen de volgende keer een week plat?

    (lacht) ,,Wie weet. Ik hoop niet dat het nodig is. Eerst dit. Dan gaan we met onze leden overleggen hoe verder met de acties. Het maatschappelijk draagvlak is erg belangrijk. Dit is niet alleen een probleem van het onderwijs. Iedereen zou zich er druk om moeten maken. Staken is vervelend, maar als je kind geen goed onderwijs krijgt is dat nog veel vervelender.”