Nederland wil de tweede golf lokaal verslaan

    0
    4

    Als het coronavirus zich verder verspreidt, gaat Nederland vooral lokaal op slot. Maar hoe dan? En wat gebeurt er met de horeca en scholen?

    Net nu we ons leven weer een beetje hebben opgepakt, stijgt het aantal coronabesmettingen weer. Als er meer uitbraken komen, kunnen we onze vrijheid dan alweer vaarwel zwaaien?

    Niet in het hele land, als het aan het kabinet en de veiligheidsregio’s ligt. De hoop is dat snel lokaal ingrijpen volstaat. Anders dan dit voorjaar, moet het nu eerder duidelijk zijn als ergens een uitbraak is. Meer mensen kunnen zich laten testen, en de GGD zet volop in op contactonderzoek en het opsporen van de besmettingsbron. Hoe goed het alarmsysteem werkt, moet blijken.

    “De uitdaging is zorgen dat niet weer het hele land dicht moet”, zegt Hubert Bruls, burgemeester van Nijmegen en voorzitter van de gezamenlijke Veiligheidsregio’s. “Maar dan moeten we lokaal wel vergaande maatregelen accepteren. Dat is de consequentie.”

    ‘Brandhaardjes blussen’

    Lokale maatregelen, ‘brandhaardjes blussen’, dat is precies wat nu gebeurt, volgens hoogleraar medische microbiologie Marc Bonten van UMC Utrecht. Dat kan heel gericht bij de bron, een getroffen bedrijf of instelling, of breder in een gemeente. In het Zuid-Hollandse Hillegom is een uitbraak die waarschijnlijk is terug te voeren op een café. Daar riep de regionale GGD bezoekers van het café op om thuis te blijven en contact met de GGD op te nemen. Het café besloot zelf de deuren voorlopig te sluiten. In Goes is een brandhaard onder jongeren, jongvolwassenen en 40-plussers. Dat was voor verpleeghuizen in de Zeeuwse gemeente reden om de bezoekregeling aan te scherpen, om te voorkomen dat de uitbraak naar hen zou overslaan.

    Als het aantal besmettingen lokaal fors oploopt, kan het nodig zijn om in een stad of regio tijdelijk cafés, restaurants en bioscopen te sluiten, stelt epidemioloog Patricia Bruijning van UMC Utrecht. Dat soort openbare ruimtes spelen waarschijnlijkheid een flinke rol bij de verspreiding van het virus. Bij ongeveer de helft van de besmettingen is de bron van de besmetting namelijk onduidelijk, zo stelt Bruijning op basis van RIVM-cijfers. “Dat betekent dat mensen het niet via een bekende hebben opgelopen, maar via iemand anders, bijvoorbeeld aan een ander restauranttafeltje.”

    Maatwerk

    Het lokaal sluiten van horeca of schrappen van evenementen is ook wat burgemeester Bruls betreft ‘een optie’. “En niet alleen evenementen, je moet ook aan winkels denken”, zegt hij. Tegelijkertijd waarschuwt hij voor een waterbedeffect. “Een of twee cafés kun je sluiten. Sluit je honderd cafés in een gebied, dan gaan mensen uitwijken naar andere regio’s, waarbij ze juist het virus verspreiden. Het is maatwerk.” Bruls houdt er ook rekening mee dat het virus toch landelijk om zich heen grijpt, bijvoorbeeld via teruggekeerde vakantiegangers. Dan kan een gedeeltelijke landelijke lockdown toch weer nodig zijn.

    Wat de kabinetsplannen op dat moment zijn, blijft vaag. “Het ligt er maar net aan wat er aan de hand is”, zegt een woordvoerder van het ministerie van volksgezondheid. Lopen de ziekenhuizen weer over van coronapatiënten, dan grijpt het kabinet in. Mogelijk ook eerder. Maar wanneer precies blijft onduidelijk.

    Als er opnieuw landelijke maatregelen komen, dan moeten die volgens microbioloog Bonten gericht zijn op de groep waarin het virus zich verspreidt – nu zijn dat vooral 20- tot 40-jarigen – en de situaties waarin dat gebeurt. “Je kunt weer met meer dan honderd mensen bij elkaar komen, maar je ziet dat mensen geen anderhalve meter afstand meer houden. Daarop kun je ingrijpen”, zegt Bonten.

    Het opnieuw sluiten van basisscholen ligt niet voor de hand. Kinderen worden nauwelijks ziek, en verspreiden het virus ook bijna niet. Hooguit gaan scholen lokaal tijdelijk dicht, of moeten kinderen in een bepaalde regio weer even in halve klassen naar school, denkt kinderarts-epidemioloog Bruijning. Of middelbare scholen zullen moeten sluiten, durft ze niet te zeggen. Over hun rol bij de verspreiding van het virus is helaas meer onduidelijk.