Flex werken in het onderwijs, mijn brief aan minister Rutte

    1
    766

    Beste Mark Rutte,

    U zit er alweer naast. Na het dividend-debacle en het uitstellen van het stopzetten van de zomertijd, lanceert u een nieuw bommetje: het verder flexibiliseren van de arbeidsmarkt onder het mom van talentontwikkeling. Inmiddels ben ik al tien jaar geflexibiliseerd en uit eigen ervaring kan ik u vertellen dat het niet leidt tot meer talentontwikkeling.

    Leven zonder vaste baan is een struggle. Behalve dat er geen rust in het bestaan zit, komt er een extra taak bij: acquisitie. Terwijl ik werk ben ik alweer op zoek naar de volgende klus. Dat vraagt veel tijd, inspanning en stress. Ja, ik ben een ondernemend type, naast mijn werk ben ik freelancer. Eigenlijk heb ik altijd wel werk, toch ben ik er financieel hard op achteruit gegaan. Daarnaast heb ik het gevoel dat het ontbreken van voorzieningen voor de flexibelen onder ons en deze flexibilisering mij tot een werkbot maakt.

    Laat ik het schetsen: ik werk in het onderwijs. Soms werk ik direct in dienst van een school, vaker via een uitzendbureau. In de meeste gevallen worden mijn vakanties niet doorbetaald. Elke keer als ik reserve probeer op te bouwen (bijvoorbeeld voor het onderhoud van mijn huis) gaat dat op aan het overleven van de vakantie. Vakantie is voor mij geen rustperiode, maar een periode waarin hard werk om na de vakantie weer aan de slag te kunnen. Soms moet ik het hebben van collega’s die omvallen, wat meestal na de herfstvakantie op gang komt. Daarnaast boer ik achteruit omdat alles duurder wordt, steeds maar duurder wordt, terwijl ik minder verdien dan voorheen.

    Mijn takenpakket is meestal omvangrijker dan die van mijn collega’s. Omdat ik steeds nieuw ben, is er meer voorbereiding om de nieuwe programma’s van mijn studenten meester te worden. Omdat ik een goede docent ben en wil zijn, wil ik graag weten waar ik mee bezig ben en waar ik naar toe werk met mijn studenten. Eigenlijk zou ik dat laatste achterwege moeten laten, er zit immers toch geen continuïteit in mijn werk. Omdat continuïteit voor mijn studenten wel belangrijk is, kijk ik toch altijd vooruit. Dergelijk defaitisme is me vreemd. Bovendien wil ik graag bij blijven en zoek ik dus naar goede, moderne werkvormen en tools om mijn studenten actief te houden en ervoor te zorgen dat zij verder komen. Daarnaast veeg ik graag extra taken op mijn bordje, in de hoop dat een school mij op een dag toch vast in dienst neemt.

    Als ik dan aan het begin van de vakantie toch weer op straat sta, omdat de collega heeft aangegeven dat hij/zij na de vakantie er weer is, of omdat de school geen ruimte heeft voor een verdere of vaste aanstelling, is dat elke keer weer een teleurstelling. Ik val dan terug op mijn uitkering, die na zes weken pas op gang komt. Ondertussen teer ik in op mijn vakantiegeld en de bank. Deze zomer kon ik nog € 8,- opnemen uit mijn roodstand toen de uitkering op gang kwam. Nu ben ik de laatste rekeningen aan het wegwerken en heb ik dus nog steeds geen financiële slagkracht. Mijn koopkracht is minimaal: het enige voordeel van flexwerken is dat niemand merkt dat ik voor het derde jaar dezelfde jurken en broeken draag. Voor mijn uitkering moet ik ook hard werken; de sollicitatieplicht is geen probleem: ik solliciteer me gek. Maar de constante verrekeningen, de stress van de fouten die zomaar gemaakt zijn, door de complexiteit van de berekeningen en het gebrek aan informatie, vraagt (te)veel van me.

    Ondertussen probeer ik mijzelf, mijn studerende kind en mijn kind wat examen doet overeind te houden. Ondanks dat ik veel werk, vaak weg ben en eigenlijk te weinig verdien, probeer ik ze bij te staan. Dat gaat ten koste van mijn huishouden. Dat gaat ten koste van het onderhouden van mijn huis, wat ik zelf moet doen, omdat ik een klusjesman niet kan betalen. Ik kijk maar niet naar buiten, mijn tuin is een jungle. Na tien jaar zo leven heb ik het gevoel dat mijn hele bestaan me bij de handen afbreekt. Mijn leven is een gevecht geworden om in leven te blijven. Ik kijk met nostalgie terug naar de tijd dat er elke maand een vast bedrag op mijn rekening kwam, op een vast moment, zodat ik mijn financiën kon plannen, reserve kon opbouwen en de rust had om mijn bestaan goed op de rails te houden.

    Nu zult u waarschijnlijk denken dat dit een individueel geval is. Nou, ik kan u verzekeren dat er een heel leger is van mensen in mijn positie. Mensen die uit schaamte, uit trots, uit ontkenning om het niet onder ogen te hoeven zien, misschien niet naar buiten treden. Het is echter tijd om dat te veranderen. Kom maar door met de verhalen. Het wordt tijd dat u geïnformeerd wordt over de stand van zaken onder de drijvende kracht onder uw groeiende economie. Ik ben benieuwd naar andere sectoren waarin marktwerking niet werkt. Ik ben benieuwd hoeveel mensen er stiekem dromen van een vaste aanstelling die steeds verder van ze af lijkt te drijven. Ik ben benieuwd naar hoeveel werkenden elke keer weer een creatieve oplossing bedenken om ook deze maand de eindjes weer aan elkaar te knopen.

    En waar gaat het uiteindelijk om? Het gaat opnieuw allemaal om de bedrijven. Voor hen wordt het leven er een stuk makkelijker op. Zij kunnen ons als workbots inzetten en weer afstoten. Werkvee wat toch wel komt, omdat er hier handig wordt ingespeeld op ons hoge arbeidsethos en de noodzaak om te werken. Wij staan elke dag klaar om de economie op gang te houden. U moet zich maar eens afvragen hoe lang dat nog gaat werken. Ik ben bijna aan het eind van mijn Latijn en mijn rekkracht. Mijn talent wordt niet benut, sterker nog: ik sta steeds meer in de overlevingsmodus en opnieuw: ik weet dat ik daarin niet alleen sta.

    Met vriendelijke groet,

    Luciënne Ooijman
    Docent Engels

    1 Reactie

    1. Ik voel mij aangesproken vanuit het concept van Flexleerkracht. Ik deel graag mijn ervaring vanuit het basisonderwijs, met een suggestie voor het VO. Juist omdat het anders kan ! (en werkt..)

      In je verhaal lees ik dat je liever in loondienst wilt. Daar is en moet ruimte voor zijn vanuit het onderwijs, vind ik ook. Voor degene die bewust kiezen voor het werk als flex leerkracht/docent, die zijn er en zeker vanuit een zzp, is het inderdaad lastig tussen school en detacheerder te komen (onbegrijpelijk trouwens). Hiervoor heeft het basisonderwijs flexleerkracht.nl. Dit platform is om zzp’ers gratis vindbaar te maken voor de scholen. Dit scheelt het onderwijs erg veel geld!! Daarnaast is het grote voordeel voor zzp’ers dat zij een streep kunnen zetten door de frustratie die acquisitie heet. Dit alles dus zonder tussenpartij. In het basisonderwijs werkt het. Mede doordat je je als flexleerkracht inzet om meer uitval vóór te zijn, dus niet om de leerkracht over te nemen. Ik denk dat daar een groot verschil zit. flexibel en korte periodes, inval VOOR uitval

      Voor het VO bestaat dit concept sinds kort ook. http://www.flex-docent.nl