‘Eindexamens in deze onzekere tijd zouden heel onrechtvaardig zijn’

    0
    0

    ‘In deze onzekere tijd, waarin kinderen thuis zitten en veel ouders zich grote zorgen maken, kunnen wij niet van leerlingen verwachten dat zij zich ‘normaal’ voorbereiden op hun eindexamen.’ Overslaan dus, dit jaar.

    Hans Wildeboer, onderwijsman in hart en nieren, verkondigde op persoonlijke titel het idee maandag in deze krant: schaf de eindexamens voor scholieren in het middelbaar onderwijs vanwege de coronacrisis nu af. Maak een uitzondering. Hij ontving duizenden reacties, uit het hele land. ,,Overweldigend. De meeste mensen zijn het met me eens, ik denk dat 90 procent positief reageerde.’’

    Radicaal anders

    In een vrijwel leeg schoolgebouw in Heerenveen blikt de baas van het Bornego College terug op alle coronacommotie die al is geweest, maar vooral vooruit naar de eindexamens. Het kabinet vindt vooralsnog dat die door moeten gaan. Ze staan gepland voor de periode van 7 tot en met 25 mei. Wildeboer voorspelt chaos.

    Veel Friese onderwijsorganisaties zijn het met hem eens. Niet alleen collega’s van andere scholenkoepels in het voortgezet onderwijs, óók bestuurders in het mbo en hbo denken ook na hoe het dit jaar vanwege de coronacrisis radicaal anders zou kunnen.

    Mogelijke besmetting

    Bornego werd als eerste school in Friesland geconfronteerd met een mogelijke besmetting: dat was op 10 maart. De zoon van een echtpaar uit Gorredijk, dat geldt als de eerste officiële besmettingen in Friesland, is leerling op het Bornego Lyceum.

    ,,Ik kreeg die dinsdagochtend heel vroeg een telefoontje van de gemeente Heerenveen, rond half 7 in de ochtend. Crisisoverleg. Daarna hebben we heel snel de communicatie opgepakt. Aan leerlingen in de klas, aan medewerkers, aan ouders in een mail.’’

    ’s Middags bleek het gelukkig loos alarm: de jongen was niet besmet. Maar Wildeboer zag hoe bezorgd ouders reageerden. ,,Kunnen jullie nog wel instaan voor de veiligheid van mijn kind, dat soort vragen. We hebben geprobeerd rust uit te stralen.’’

    Maar dat het kabinet zondag 15 maart de sluiting van het onderwijs afkondigde, verbaast Wildeboer niet. De maatschappelijke onrust is gigantisch. ,,Wij kwamen helaas als eerste terecht in deze achtbaan. En ik vraag me af of dit op 6 april voorbij is. Eerlijk gezegd denk ik dat deze onrust nog wel een paar maanden aanhoudt.’’

    Hartverwamend

    Het betekent dat scholen zich moeten voorbereiden op een andere manier van lesgeven, ,,voor een langere termijn’’. Dat is in eerste instantie uitstekend gelukt. Leerkrachten en ict’ers sloegen een pact, waardoor in heel Nederland in recordtijd digitaal lesmateriaal aan leerlingen op alle niveaus van het Nederlandse onderwijsstelsel werd aangeboden.

    ,,Het onderwijs is nu hopelijk wel van het stigma af dat deze sector niet wil vernieuwen, of niet tegen veranderingen kan’’, zegt Wildeboer. Applaus voor medewerkers in de zorg? Hij vindt het hartverwarmend, maar ook de mensen in het onderwijs zetten zich met hart en ziel in voor ‘hun’ kinderen.

    En die kinderen moeten in bescherming genomen worden, zegt hij met nadruk. ,,Kinderen zitten thuis, hun ouders maken zich zorgen. Die zitten misschien ook wel thuis, in de rats over hun baan. Dat geeft spanningen. En in zo’n situatie vragen we van eindexamenleerlingen om zich ‘gewoon’ voor te bereiden? Dat kan niet.’’

    Basisonderwijs

    De parallel met het basisonderwijs is gauw getrokken. Daar is door het kabinet de eindtoets geschrapt. De leerkracht bepaalt, op grond van de prestaties van de leerlingen in de laatste jaren, op welk niveau die mag instromen in het voortgezet onderwijs. ,,Als je in het primair onderwijs vertrouwt op de leerkracht, doe dat dan nu ook in het voortgezet onderwijs’’, is Wildeboers oproep.

    Voorwaarde: de leerling rondt het schoolexamen wel zo goed mogelijk af. Daarvoor willen zijn docenten alles op alles zetten, de komende weken. Net als veel collega’s elders in de provincie, weet Wildeboer.

    Examenleerlingen die voldoende staan op hun schoolexamens, zouden dan zonder centraal schriftelijk eindexamen te hoeven doen kunnen doorstromen naar het vervolgonderwijs. Normaal gesproken bepalen schoolexamens en schriftelijke eindexamens beide voor de helft het eindcijfer per vak.

    ,,Slagingspercentages voor het vmbo, havo en vwo schommelen al jaren tussen de 85 en 95 procent. Dus hoe groot is het risico dan precies?’’

    Rechtsongelijkheid

    Wildeboer wil een besluit van het ministerie en de VO Raad afwachten. Ook wil hij in overleg met mbo en hbo vaststellen hoe de leerlingen, die dan langs deze weg instromen zo goed mogelijk begeleid kunnen worden. ,,Dat kunnen ze en dat willen ze, hebben ze al laten weten.’’

    Gaan de eindexamens toch door, dan voorspelt hij tal van rechtszaken.

    ,,Wat zeg je tegen een leerling als die zakt en dan aanvoert dat hij zich niet goed heeft kunnen voorbereiden? Een leerling die meer zorg en ondersteuning nodig heeft? Je creëert een enorme rechtsongelijkheid. Terwijl de belangen voor de leerlingen ook enorm zijn: het gaat om hun toekomst.’’