DE ARABISCHE WERELD
De Arabieren
Mohammed
Het Kalifaat
Beschaving
De Islam
<
 

De Arabieren 
Op de grens van Azië en Afrika ligt het Arabisch schiereiland, stamland van de Arabieren. In het Noorden woonden bedoeïenenstammen die zich bezig hielden met veeteelt. In het Zuiden had men zich meer toegelegd op handel en nijverheid. Arabië was al in de Oudheid de verbindingsschakel tussen de klassieke wereld en het Verre Oosten. De Arabieren hadden een polytheïstische godsdienst. In Mekka stond de Ka'aba, een heiligdom waarheen vrome Arabieren een pelgrimstocht ondernamen.
<<<

Mohammed 
Vanaf 610 preekte Mohammed een nieuwe monotheïstische godsdienst, de Islam. De priesters van de Ka'aba waren hier niet erg gelukkig mee en dwongen Mohammed te vluchten (622 : begin Mohammedaanse jaartelling). De profeet kreeg in zijn geboorteplaats Medina wel veel aanhang en keerde 10 jaar later zegevierend terug naar Mekka. Niet lang daarna was geheel Arabië tot de nieuwe godsdienst bekeerd. Mohammed spoorde zijn volgelingen aan om in de zgn Heilige Oorlog ongelovigen te onderwerpen en te bekeren tot de Islam.
<<<
 

Het Kalifaat (K
Arabische ruiterlegers overspoelden Azië en Noord Afrika. Ca. 750 reikte het Arabisch Kalifaat van Spanje tot voorbij de Indus. De Byzantijnse keizer (Constantinopel 717) en Karel Martel (Poitiers 732)  verhinderden de fanatieke, fatalistisch ingestelde Arabieren Europa in bezit te nemen.
Tot 750 regeerden de Omayaden het Arabisch Kalifaat, dat daarna door binnenlandse twisten in tweeën spleet. Het Oosters Kalifaat met de hoofdstad Bagdad en het Westers Kalifaat met Cordoba als hoofdstad. In de dertiende eeuw verzwakten beide rijken door interne twisten. De Osmaanse Turken onderwierpen tenslotte het Oosters Kalifaat. De Spanjaarden veroverden het Westers Kalifaat (Reconquista).
<<<
 

 beschaving  
Op basis van Egyptische, Perzische en Byzantijnse cultuurelementen ontwikkelden de Arabieren een eigen hoogstaande beschaving. Hun wetenschappelijke kennis en hun technisch kunnen stonden in de achtste eeuw al op een veel hoger peil dan dat van hun Germaanse tijdgenoten in West Europa. Griekse boeken werden bestudeerd en vaak in het Arabisch vertaald. Op veel hogescholen werden allerlei wetenschappen bestudeerd, zoals algebra, scheikunde, sterrenkunde en natuurkunde. Op het gebied van de anatomie en geneeskunde deden de Arabische geleerden baanbrekende ontdekkingen.
Het Indische getallenstelsel werd met het getal nul aangevuld. Het Arabische cijfersysteem maakte berekeningen eenvoudiger dan met de Romeinse 'lettercijfers'.
De Arabische literatuur bereikte haar hoogtepunt in de vertellingen van Duizend en Een Nacht. Het bijzondere van de Arabische architectuur is te zien in de wonderschone paleizen en moskeeën, waarbij de arabesk een belangrijke functie heeft.
<<<


DE NOORMANNEN
<  

De Noormannen of Vikingen woonden in Scandinavië. Overbevolking, gebrek aan vruchtbaar land en lust naar avontuur stuurden hen de zee op. Eerst dreven zij handel. Later ondernamen zij vooral plundertochten.Van ca. 800 tot ca. 1000 voeren zij met hun snelle schepen naar de kusten van West Europa. Hun zwerftochten reikten zelfs tot aan de kusten van IJsland en Noord Amerika. De Zweedse Vikingen (Warjagen) trokken over land door Rusland en legden handelscontacten met Byzantium.
Eerst organiseerden de Noormannen hun strooptochten elk jaar, later overwinterden zij wel eens en nog later vestigden zij zich voor goed in bepaalde gebieden zoals Ierland, Engeland, Frankrijk (Normandië), Nederland en Rusland (Novgorod, Kiev). Vrij snel pasten zij zich aan de plaatselijke bevolking aan, vooral toen zij christen geworden waren. Hun leefwijze werd daardoor minder roofzuchtig.
<<<


 
HET DUITSE KEIZERRIJK
<

  
De Duitse keurvorsten kozen een koning, die vanaf het eind van de tiende eeuw naar Rome trok om daar uit handen van de paus de keizerskroon te ontvangen van het "Heilige Roomse Rijk der Duitse Natie".
De keizer handhaafde vaak met moeite zijn gezag over de eigenzinnige Duitse vorsten. Met de paus kreeg hij nog al eens ruzie over de vraag wie machtiger was de paus of de keizer. De Investituurstrijd was hiervan o.a het gevolg. De paus gebruikte zijn zwaarste wapen, de banvloek, zodat de keizer gedwongen was toe te geven (Tocht naar Canossa).Paus en keizer sloten toen het Concordaat van Worms (1122).
Vanaf 1273 bleef de keizerskroon in de Habsburgse dynastie, een adellijk geslacht dat zich in midden Europa een enorme huismacht wist te verwerven. Maar de politieke macht van de keizer bleef door de grote zelfstandigheid van de rijksvorsten en rijkssteden vrij gering. Door de toenemende verdeeldheid werd het Duitse Rijk in feite onbestuurbaar.
<<<

<  >

 

  FRANKRIJK 
<
[[L]]

 Anders dan de Duitse keizers wisten de Franse koningen langzaam hun macht te vergroten en te versterken ten koste van hun leenmannen. In de dertiende eeuw kwam bijna geheel het Westen van Frankrijk, tot dan in leen gegeven aan de Engelse koning, weer terug aan de Franse kroon. Ook onderwierp de Franse koning het grootste deel van Zuid Frankrijk.
Een belastinggeschil met de paus toonde de toegenomen macht van koning. Meer dan 70 jaar werden de pausen gedwongen te  resideren in het Franse Avignon. De koningen centraliseerden hun macht door burgers in dienst te nemen die het Romeinse recht hadden bestudeerd. Daardoor werden zij minder afhankelijk van de adel. De door handel en nijverheid rijk geworden steden, kregen een belangrijk aandeel in de koninklijke plannen, zij hadden immers het geld!
De Honderdjarige Oorlog (1339-1463) bekroonde het Franse streven naar versterking van het koninklijk gezag. De Engelsen werden uit Frankrijk verdreven. De enige nog machtige en vaak weerbarstige leenman was de hertog van Bourgondië, die zelfs de Engelsen tegen zijn leenheer hielp. In 1482 slaagde de Franse koning erin het hertogdom weer aan de kroon te trekken. Frankrijk was een nationale staat aan het worden, waarin de macht van de koning zich tot in alle uithoeken deed gelden en waarin het belang van de Fransen voorop stond.
<<<
>