DE TWINTIGSTE EEUW
 
 
 
 
SAMENVATTING
DEMOCRATIE EN TOTALITARISME
VAN SERAJEWO TOT HIROSHIMA
VAN BERLIJN TOT REYKJAVIK
DE NOORD ATLANTISCHE  WERELD
DE COMMUNISTISCHE WERELD
LATIJNS AMERIKA

DE KOLONISATIE EN DE DERDE WERELD
VAN STOOM NAAR ATOOM
INDEX
REGISTERABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ

CAMERASCOOP
 

   

 
 

SAMENVATTING
Overzicht
Personen
data
<
 
 
overzicht  

De wereldoorlogen
De twee wereldoorlogen en hun gevolgen drukten hun stempel op de 20ste eeuw. Het uitbreken van de Eerste wereldoorlog (1914-1918) was het bewijs dat vrede niet is gediend met blokvorming en toenemende bewapening. De vrede van Versailles (1919) veranderde de wereldkaart. Duitsland werd verkleind, Oostenrijk werd geamputeerd en het Turkse Rijk hield op te bestaan. De Amerikaanse president Wilson hoopte in de Volkenbond een instrument te hebben dat internationale conflicten geweldloos zou kunnen oplossen. 
 
Zo verbeterden de  internationale verhoudingen  tijdens het Interbellum langzaamaan. De Volkenbond genoot een zeker aanzien. Maar in de  jaren dertig bleek de wereldorganisatie niet opgewassen tegen het agressieve nationalisme van het nationaal socialistische Duitsland, het fascistische Italië en het militaristische Japan. Het weifelend optreden van Engeland en Frankrijk en de blufpolitiek van Hitler vormen oorzaken van de Tweede Wereldoorlog (1939-1945). 
Weer sneuvelden  miljoenen vaak jonge soldaten maar dit keer bracht ook de burgerbevolking zware offers. Luchtbombardementen, deportatie en liquidatie van gehele bevolkingsgroepen ( o.a. zes miljoen joden), gedwongen tewerkstelling , onmenselijke behandeling van politieke gevangenen, en  ondergrondse verzet waren nieuwe elementen in de totale oorlog. Een oorlog die verder het technisch vernuft en vindingrijkheid uitdaagde. De  Duitsers lanceerden de V1 , de basis van de  moderne ruimtevaart.  De Amerikanen brachten de atoombom  tot ontploffing , het  begin van de kernbewapening. De rechts extreme totalitaire stelsels  werden weliswaar verslagen maar een nieuwe tegenstelling was reeds in zicht. 
<<<

de koude oorlog
De VS en de USSR waren de grote overwinnaars van W.O.II. Hun internationale positie veranderde daardoor. Rusland werd een wereldmacht  en Amerika keerde het isolationisme voor goed de rug toe. Het kapitalistische Amerika en de communistische Sovjetunie gingen elkaars bedoelingen steeds meer wantrouwen. Een IJzeren Gordijn tussen Oost- en West Europa werd neergelaten. Men sprak zelfs van een Koude oorlog. Weer vond blokvorming  plaats (Navo, Warschaupact), weer begon men een bewapeningswedloop (raketten en atoomwapens). De gespannen Oost-West verhouding werd gemarkeerd door crises rond Berlijn (1948) en Cuba (1961). In Azië bestreden de Amerikanen in  Korea (1950- 1953) en in Vietnam (1965-1973) het opdringend communisme. Communistisch China onderdrukte in eigen land een democratiseringspoging op bloedige wijze (1989). 

Met hun steeds groter wordend kernwapenarsenaal  bewaarden   de nieuwe supermachten  een wankel evenwicht. De vreedzame coëxistentie (jaren 60), ging langzaam over in een ontspanningspolitiek (jaren 70) waarna heel voorzichtig ontwapeningsgesprekken op gang kwamen ( jaren 80). Onder Gorbatsjov kwam er een einde aan de Koude Oorlog. De SU trok zich uit Oost Europa terug  (val van de Berlijnse muur 1989). De communistische partij verloor daar zijn monopoliepositie. De Sovjet Unie viel uiteen in een aantal soevereine staten (1991).
De stichting van Israël (1948) veroorzaakte een  uitzichtloos conflict tussen Arabieren en Israëli's. Oorlog, bezetting, terreur en een vluchtelingenvraagstuk waren de gevolgen van de steeds feller wordende tegenstelling tussen IsraŽli's en Palestijnen.

De Derde Wereld
De beide wereldoorlogen waren van grote betekenis voor het dekolonisatieproces. Prestige en gezag van de kolonisator brokkelden af en zelfverzekerdheid en gevoel van eigenwaarde van de gekoloniseerden namen toe. 
Na 1945 kwam een snelle, zij het niet altijd onbloedige dekolonisatie  op gang. Binnen dertig jaar verkregen, wel of niet met geweld de koloniën in Azië en Afrika hun onafhankelijkheid.   Fransen, Nederlanders en Portugezen lieten eerst nog de wapens spreken, maar de Engelsen en Belgen gingen direct naar de onderhandelingstafel.  In Azië maar vooral in Afrika ontstonden tientallen onafhankelijke staten. De Derde wereld problematiek was het gevolg. 
De jonge staten van de Derde Wereld bleven in economisch en financieel opzicht zo sterk afhankelijk van het rijke Westen , dat men zelfs van neokolonialisme is gaan spreken. De wereldgrondstoffenleveranciers willen zelf gaan industrialiseren. Daarbij hebben zij de steun nodig van het geïndustrialiseerde Westen  met name van de multinationals. Dat dit niet van harte gaat blijkt uit de internationale discussies in de UNCTAD , de Wereldbank  en de G8.
<<<  <   


 
personen

AdenauerBeatlesChaplin - Chroetsjew - Churchill - madame CurieDrees - Einstein - Fleming - Franco - Freud - Gagarin  -  de Gaulle  - Hitler - Kandinsky  -  Kennedy - King - Lenin - Mann - Mao tse ToengMondriaan - Moore - Mussolini - Oppenheimer - Orwell - Pasternak - Picasso - Ravel - Roosevelt - Sacharow - Sartre - Schweitzer - Shaw - Stalin - Strauss - Strawinsky - Tsjang kai Sjek - Trotski - Truman - Zadkine
<<<    <

 

data
Russisch Japanse Oorlog                      
Eerste Wereldoorlog                              
Oktoberrevolutie                                    
Begin wereldcrisis                                  
Hitlers Derde Rijk                                 
Spaanse Burgeroorlog                            
Tweede Wereldoorlog                            
Eerste Atoombom                                   
Chinese Burgeroorlog                           
Berlijnse blokkade                                
Stichting Volksrepubliek China             
Hongaarse opstand; Suezcrisis              
Oprichting EEG                                       
Eerste bemande ruimtevaart      
Cubacrisis                                              
John F Kennedy vermoord                    
Vietnamese oorlog                                
Eerste maanlanding                     
Afghaanse oorlog
De Berlijnse Muur gaat neer

Hereniging Bondsrepubliek en DDR     
Z Afrika erkenning  ANC                       
Tweede golfoorlog               
Burgeroorlog Bosnië - Herzegovina       
Uiteenvallen USSR; GOS                       
Oslo-akkoorden                                      
Navo-interventie Kosovo
1904 - 1905
1914 - 1918
1917 
1929 
1933 - 1945 
1936 - 1939
1939 - 1945
1945
1945 - 1949 
1948 
1949
1956
1957
1959
1962
1963 
1965 - 1973
1969
1979 - 1988
1989
1990
1990
1991
1991- 1995
1991
1993- 1995
1998
<<<    <