NAPOLEON
generaal
consul, keizer
nationalisme
Waterloo
nasleep
<

generaal

Napoleon Bonaparte had, toen hij in 1799 de belangrijkste man in het Consulaat (1799-1804) werd, al een schitterende militaire carrière achter de rug. In Noord Italië had hij de Oostenrijkers verslagen (1796). Weliswaar was zijn Egyptische veldtocht (1798) niet zo succesvol, maar toch had hij door zijn militaire escapades voldoende macht en invloed weten te vergaren om in 1799 een succesvolle staatsgreep te kunnen plegen. Het Directoire  maakte plaats voor het Consulaat met Napoleon als belangrijkste lid.. Frankrijk was een militaire dictatuur geworden.
<<<
consul, keizer
 
Na zich eerst tot consul voor het leven te hebben laten benoemen, kroonde Napoleon zich zelf in 1804 tot keizer. Zijn doel werd het overheersen van Europa. Grote delen van West en Midden Europa kwamen direct of indirect onder zijn gezag. ( K) Maar zijn tegenstanders Engeland, Rusland en Pruisen sloten steeds nieuwe coalities om de keizer te dwarsbomen. De strijd om de zeeën werd in 1805 bij Trafalgar door Nelson in het voordeel van Groot Brittannië beslist. Napoleon besloot nu Engeland economisch te treffen. Hij kondigde het Continentale Stelsel af (1806).
<<<
nationalisme
 
Napoleons aspiraties wakkerden de nationalistische gevoelens van Spanjaarden en Pruisen aan. De Russen kregen hun triomf in 1812. Een veldtocht door dit oneindige en koude land eindigde in een ware catastrofe voor de keizer. Bij Leipzig (Dld) werd Napoleon tenslotte zodanig verslagen dat hij in troonsafstand moest toestemmen en in een verbanning naar het Italiaanse eiland Elba.
<<<
Waterloo
 
In 1815 keerde Napoleon terug naar Frankrijk. Zijn tocht naar Parijs werd een ware triomf. Maar zijn come back duurde maar honderd dagen. Bij Waterloo (Blg) (1815) werd hij voor goed verslagen. Dit keer werd hij verbannen naar het veraf gelegen St.Helena. Daar stierf hij in 1821.
<<<
nasleep
De gevolgen van de Franse revolutie en de Napoleontische tijd waren diepgaand. De geprivilegieerde standenmaatschappij behoorde tot het verleden. De belastingvrijdom voor adel en geestelijkheid was opgeheven. De heerlijke rechten en de herendiensten waren afgeschaft. De burgerij had politieke invloed gekregen d.m.v. een volksvertegenwoordiging. Economisch kon zij zich ontplooien door de afschaffing van het gildesysteem.
Kerk en Staat werden gescheiden. Godsdienstvrijheid werd gegarandeerd. Aan de rechtsongelijkheid kwam een eind. Voor de wet was nu ieder gelijk. De codificatie van het recht in een aantal wetboeken vergemakkelijkte en uniformeerde de rechtspraak. De rechterlijke macht werd onafhankelijk.
Al met al was het vooral de gegoede burgerij die de vruchten plukte van de revolutionaire tijd. De Napoleontische oorlogen en de Franse bezetting gedurende een aantal jaren van grote delen van Europa droegen ertoe bij dat de geest van de revolutie ook elders doordrong.
<<< >


  RESTAURATIE EN REVOLUTIE (1815-1848).
<

Op het Wener Congres (1814-1815) werd de toestand hersteld zoals die was voor de Franse Revolutie. Bindmiddel van deze restauratie was het legitimiteitsprincipe. De belangen van de vorst (vorstensoevereiniteit) gingen boven die van het volk( volkssoevereiniteit, nationalisme). Ook hield de vorst weinig rekening met de liberale wensen van de gegoede burgerij. De Grote Alliantie moest er voor waken dat de herstelde oude orde niet werd verstoord.
Hoe sterk het jonge liberalisme en nationalisme waren bleek in de revolutiejaren 1830 en 1848. In Frankrijk, Pruisen, Oostenrijk en Nederland kreeg de liberale burgerij min of meer zijn zin door de invoering van het parlementaire systeem. Maar de nu mondig geworden burgers gingen vaak samenwerken met de gevestigde (conservatieve) macht van kerk en adel. De bezittende klasse van grondeigenaren en fabrikanten vormde een gesloten front tegenover de steeds roerige arbeidersmassa. Deze vierde stand, sociaal-economisch toch al zwak, had door het ontbreken van algemeen kiesrecht geen politieke invloed.
<<<