DE ACHTTIENDE EEUW
SAMENVATTING
RUSLAND
PRUISEN
ENGELAND EN FRANKRIJK
DE AMERIKAANSE VRIJHEIDSOORLOG
DE FRANSE REVOLUTIE
INDEX
REGISTERABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ

SAMENVATTING
Overzicht
Personen
Data
<
 
 
overzicht

 De Spaanse- en Oostenrijkse Successieoorlog beheersten de eerste helft van de achttiende eeuw. Het opkomende Pruisen vormde een bedreiging voor Oostenrijk. Dat had een verandering van bondgenootschappen tot gevolg. Habsburg en Bourbon gingen samen! De Zevenjarige Land- en Zee Oorlog (1756-1763) legden de basis voor het latere Britse Imperium, ten koste van Frankrijk. Pruisen werd een eersterangs mogendheid. De Russische tsaren versloegen de Zweden en de Turken en vestigden zich aan de Oostzee en de Zwarte Zee. Een belastingconflict tussen de Engelse kolonisten en hun moederland had de stichting van de Verenigde Staten  tot gevolg. Het Franse vorstelijk absolutisme kreeg in 1789 de rekening gepresenteerd van de Derde Stand. De Franse Revolutie betekende het einde van het absolute koningschap van de Bourbons. De burgerij was mondig geworden. Adel en geestelijkheid verloren hun voorrechten. Iedereen was gelijk voor de wet. 
In Engeland veranderde de agrarische maatschappij in een industriële samenleving. De verandering ging wel langzaam maar was zo ingrijpend dat we van een Industriële Revolutie zijn gaan spreken. 
Het rationele denken van de Verlichting uitte zich op het terrein van wetenschap en kunst. Tal van denkbeelden werden later in de Verenigde Staten en in Frankrijk in de praktijk gebracht. 
De achttiende eeuw vormde de nadagen van de barok. De sierlijk en verfijnde asymmetrische Rococostijl ging uiteindelijk over in het strenge en koele neo-classicisme, waarin eenvoud en strakke lijnen weer de boventoon hadden. 
<<<

de Industriële revolutie 
In de zestiende eeuw bleek het middeleeuwse gildesysteem niet in staat veraf gelegen markten te bedienen. Rijk geworden koopman-ondernemers organiseerden buiten de gilden om en meestal op het platteland de huisindustrie. Een nadeel van deze produktievorm was dat de arbeiders verspreid woonden. Daarom ontstond de manufactuur, de machineloze fabriek. De arbeiders werkten samen onder ťťn dak, met eenvoudige werktuigen. Nu was specialisatie mogelijk en werd de grondstoffenvoorziening eenvoudiger. In Engeland had James Watt de stoommachine, die al in de mijnbouw werd gebruikt, zo verbeterd dat hij als krachtbron voor machines kon worden toegepast. Zo ontstonden de fabrieken, concentraties van arbeiders en machines. 
De katoenindustrie, ontwikkelde zich het eerst. De grote vraag naar machines stimuleerde de vraag naar kolen en ijzererts. Wegen en kanalen moesten worden aangelegd om alles goedkoop te kunnen vervoeren. Er ontstond een soort sneeuwbaleffect. De ene industrie had de opkomst van een andere tot gevolg. De agrarische samenleving veranderde geleidelijk in een geïndustrialiseerde maatschappij.De gevolgen daarvan waren verstrekkend. De arbeiders woonden opeengehoopt bij de fabrieken. De verstedelijking van het platteland was begonnen. Vrouwen en kinderen werden bij het produktieproces betrokken. De fabrikanten waren in de eerste plaats uit op grote winsten, zodat er weinig geld was voor fatsoenlijk werken en wonen. De arbeidersmassa verpauperde.
<<<

De Verlichting 
In de achttiende eeuw lieten de geleerden hun licht schijnen over tal van zaken.Het rationalisme was daarbij richtsnoer. Tegenover de vorstensoevereiniteit (absolutisme) stelden zij de volkssoevereiniteit. Tegenover de alleenheerser de trias politica. Het mercantilisme zou plaats moeten maken voor een vrije economie. De prijs van iets zou worden vastgesteld door de wet van vraag en aanbod. In zaken van het geloof waren zij voor verdraagzaamheid. Rechtsgelijkheid  propageerden zij op maatschappelijk terrein . Foltering en lijfstraffen moesten worden afgeschaft. In  de kinderopvoeding  moest  de belevingswereld van het kind centraal staan. 
Vele achttiende-eeuwers begroetten deze denkbeelden met groot enthousiasme. Sommige vorsten brachten er een aantal van in praktijk. Zij worden wel de verlichte spoten genoemd. In politiek opzicht wilden zij echter alles bij het oude laten. In de Verenigde Staten en later in Frankrijk werden ook de verlichte politieke denkbeelden  toegepast. 

<<< < >


personen

Beethoven- Bach- Defoe-Diderot -FrederikII- Gainsborough- Goethe -Haydn - Händel   -  Jefferson - Lessing -Linnaeus- Lodewijk XVI - Maria Theresia- Marie Antoinette -Montesquieu -Mozart -Peter de Grote  - ReynoldsRobespierre -Rousseau - Schiller - Adam Smith- Vivaldi -Voltaire - Voltaire - Washington - James Watt 
<<< < >


data

Noordse Oorlog
                              

Spaanse Successie Oorlog            
Oostenrijkse Successie Oorlog     
Zevenjarige Land- en Zee Oorlog  
Amerikaanse Vrijheidsoorlog         
Franse Revolutie                            
Eerste stoomboot                             
<<< < >
1700-1721
1701-1713
1740-1748
1756-1763
1776-1783
1789-1795 
1790