RUSLAND

middeleeuwen
Peter de Grote
Catharina de Grote
<

middeleeuwen

Eeuwenlang ontwikkelde Rusland zich geïsoleerd van West Europa. De Noormannen (Warjagen) dreven via Rusland handel met het Byzantijnse Rijk. Omstreeks 900 hadden zij rond Kiew een machtig vorstendom. Na de ondergang van dit rijk werd Rusland een paar eeuwen overheerst door het Mongoolse rijk van de Gouden Horde. De grootvorsten van Moskou verdreven de Mongolen ca. 1475. Zij breidden hun macht steeds verder uit en namen na de val van Byzantium (1453) de titel van tsaar aan en veroorzaakten zo de afgunst van de Bojaren.  Bovendien beschouwden zij zich als hoofd van de Grieks Orthodoxe Kerk. In de zestiende eeuw begon Rusland zich uit te breiden naar Siberië.
<<< 

Peter de Grote
 
De dynastie van de Romanows kwam in 1603 aan de macht. Zij breidden Rusland uit ten koste van de Zweden en de Turken. Tsaar Peter de Grote (1672-1725) wilde twee dingen : uitbreiding en modernisering. Na de Noordse Oorlog (1700-1721) had Peter zich definitief aan de Oostzee gevestigd. Het was uit met de Zweedse hegemonie in dat gebied. De tsaar liet aan de monding van de Newa een nieuwe hoofdstad bouwen, St Petersburg. Verder wenste hij zijn land te moderniseren naar westers model. Vooral de Russische adel stelde zich open voor de Westerse ideeën. Maar het overgrote deel van de Russen bleef bij zijn aloude gebruiken.
<<<

Tsarina Catharina de Grote(1729- 1796) versloeg tot twee maal toe de Turken en verlegde daardoor de grens van haar rijk naar de Zwarte Zee. Deze vorstin was sterk westers georiënteerd. Zij liet zich leiden door de ideeën van de Verlichting. Maar haar politieke macht wilde zij met niemand delen.
Onder de Romanows werd Rusland in de Europese politiek een macht van betekenis. Dit blijkt o.a. uit de opdeling van het eens zo machtige en uitgestrekte Poolse Rijk. In 1793 was Polen van de kaart verdwenen. Rusland, Pruisen en Oostenrijk hadden dit land onder elkaar verdeeld.
<<<
    
>


PRUISEN
<


De keurvorst van Brandenburg slaagde erin door een slimme buitenlandse politiek zijn verspreide gebieden te verenigen (ca.1650). De Hohenzollern mochten zich voor bewezen diensten aan de keizer vanaf 1701 "koning in Pruisen" noemen. Vooral Frederik Willem I en diens zoon Frederik II bouwden hun staat uit tot een krachtige eenheid. Hun macht was gebaseerd op een gedisciplineerd leger van ambtenaren en soldaten.
Frederik II (1712 - 1786) voerde met keizerin Maria Theresia van Oostenrijk oorlog om het grondstofrijke Silezië. Hij veroverde het op haar. De keizerin ging nu een bondgenootschap aan met Frankrijk. Voor het eerst in de geschiedenis gingen Habsburg en Bourbon samen. Frederik wist ternauwernood een nederlaag te voorkomen. Maar bij de Poolse deling bleek dat Pruisen toch in Europa meetelde.
<<<   >

 

ENGELAND EN FRANKRIJK 
<

Buiten Europa bestreden Engeland en Frankrijk elkaar in Noord Amerika en in Voor Indië in de zgn. Zevenjarige Zeeoorlog (1756-1763). Daar Frankrijk zich meer bezighield met Europa (Pruisen-Oostenrijk) waar de Zevenjarige Landoorlog (1756-1763) woedde kon Engeland overzee haar gang gaan. Frankrijk verloor zeer veel gebied in Noord Amerika en was praktisch niet meer aanwezig in Voor Indië. Engeland begon met het openleggen van Canada. Groot Brittannië had de basis gelegd voor een wereldomvattend koloniaal imperium.
<<<
 ( Engeland) > (Frankrijk) >