DE ZEVENTIENDE EEUW
SAMENVATTING
HABSBURGERS
DE BOURBONS
DE STUARTS
INDEX  
REGISTER
:  ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ

 

SAMENVATTING
overzicht
personen
data
<

overzicht

De eerste helft van de eeuw werd beheerst door de Dertigjarige Oorlog (1618 - 1648). Vooral Duitsland betaalde de rekening van 30 jaar plunderende en brandschattende legers. De macht van de Duitse keizer bestond in 1648 alleen nog maar op papier. Politiek was Duitsland versnipperd, economisch een ruïne. 
Onder Lodewijk XIV (1638 - 1715) werd Frankrijk het voorbeeld van het vorstelijk absolutisme. Politiek, godsdienst, handel en nijverheid, kunst en wetenschap stonden in dienst van de almachtige vorst. 
Pogingen van de Stuarts om de vorstensoevereiniteit in Engeland in te voeren mislukten. Na de burgeroorlog en de geweldloze Glorious Revolution (1688) kwam het parlementaire systeem tot ontwikkeling. 
Raadspensionaris Johan de Witt en stadhouder-koning Willem III voorkwamen met succes Lodewijks streven naar hegemonie in Europa. 
De Turken belegerden in 1683 tevergeefs Wenen. Vanaf dat jaar drongen eerst de Oostenrijkers en later de Russen hen steeds verder in Europa terug. 
<<<

Engeland en de Republiek voerden 3 handelsoorlogen, uiteraard op zee. De jonge zeevarende Engelse natie beconcurreerde de Hollandse vrachtvaarders van Europa met alle middelen. De Act of Navigation (1651) is een typisch voorbeeld van het mercantilisme. Het economisch stelsel waarbij de staat met allerlei belemmerende maatregelen zijn industrie, handel en nijverheid en scheepvaart beschermt. Doel van dit protectionisme was een positieve handelsbalans, uitgedrukt in zoveel mogelijk goud en zilver in de staatsschatkist. 

Het wetenschappelijk denken had zich bevrijd uit de kluisters van traditie, bijgeloof en kerkelijk leergezag. Het rationalisme deed de wetenschappers steeds meer vertrouwen op het menselijk denken. Onder het gewone volk was geloof en bijgeloof echter nog vanzelfsprekend. 
<<<

De kunstvorm van de zestiende tot de achttiende eeuw is de Barok. De bouwkunst, de beeldhouwkunst en de schilderkunst vormen een eenheid. De strakke renaissancelijn wordt vervangen door een grilliger lijnenspel en een sterke afwisseling van licht en donker. De religieuze emotie vindt zijn uiting in tal van barokke kunstwerken. Vandaar dan ook dat de barokstijl vooral tot bloei komt in de katholieke landen in Midden en Zuid Europa. 

vorstelijk absolutisme
Een groot deel van de middeleeuwen was de koning vaak minder machtig dan zijn vazallen. Voor bestuur en leger was hij van de adel afhankelijk. Beloning gebeurde in de vorm van land (leenstelsel). Op den duur wist de koning met behulp van de steden (handel) de eigenzinnige adel aan zich te onderwerpen. Met het door de burgers verschafte geld bracht hij huurlegers op de been en kocht hij kanonnen. Het logge ridderleger en het stenen kasteel waren tegen de moderne strijdmiddelen zoals boog en buskruit niet bestand. 
Na zich van de adel te hebben losgemaakt wilde de koning ook  niet meer van de burgers afhankelijk zijn. Dat kon als hij vaste belastingen mocht heffen. Dan konden de steden geen privileges meer vragen in ruil voor geld. 
De ontwikkeling van de koninklijke alleenheerschappij (vorstelijk absolutisme) vindt vooral in de zeventiende eeuw plaats. De Habsburgers en de Bourbons  slagen erin hun koninklijke macht uit te breiden. Maar de Stuarts proberen dit tevergeefs. Zij worden gedwongen de macht van het Parlement te erkennen. 
<<<  <  >


personen

  Bacon   -  Cervantes -Descartes  - Fontaine  - Galileï - El Greco Gustaaf Adolf - Huygens Karel II    - Van Leeuwenhoek - LockeLodewijk XIV - Mazarin - Molière - Newton -Pascal - Peter de Grote - Rembrandt - Richelieu  - Rubens  - Velazques  -Vondel  - Willem III
<<<  <  >


data

Dertigjarige Oorlog                
Engelse Burgeroorlog              
Lodewijk XIV                           
Act of Navigation                     
Restauratie Stuarts                
beleg van Wenen                     
herroeping Edict van Nantes 
Glorious Revolution                
Declaration of Rights           
<<<  <  >

1618-1648
1642-1649
1643-1715
1651
1660 
1683
1685
1688
1689