ABCDEFGHIJKLM
NOPQRSTUVWXYZ
INDEX
Wikipedia

 

 

 

OAE,  Organisatie van Afrikaanse Eenheid (1963), oorspronkelijk opgezet vanuit de pan-Afrikaanse gedachte. Nu een vrij los samenwerkingsverband van Afrikaanse staten.
OAS, 1) Organisation de l'Armee Secrète (1961-1962) extreem rechtse Franse organisatie die een onafhankelijk Algerije afwees; 2) Organisatie van Amerikaanse Staten (1948). Behartiging van inter Amerikaanse zaken zoals veiligheid.
Oase, waterrijke streek in de woestijn.
Obelisk, vierkante naar boven spits toelopende zuil, meestal met inscripties in hiërogliefen. 
Obligatie, schuldbekentenis van de staat of van een onderneming, die op de beurs verhandelbaar is.
Obool, oud Griekse munt.
Obsidiaan, donkerkleurige, natuurlijke glassoort.
Obstructie, 1) tegenwerking ; 2) alle wettige middelen  in een parlement om besluitvorming tegen te werken.
Ochrana, de geheime politie in tsaristisch Rusland.
Octavianus, eigenlijke naam van Augustus.
Octrooi, vergunning; het alleenrecht van een uitvinder zijn vinding op de markt te brengen.
Ode, [Grieks = gezang], lofdicht.
Oder-Neisse Grens, de grens tussen Polen en de DDR vastgesteld in 1945 en in 1970 door de BRD officieel erkend.
<<<
Odin, Germaanse mythologie: oppergod.
Odoacer (434-493), Germaans koning van Rome (476-493).
Odyssee, gedicht van Homerus: de zwerftochten van Odysseus.
Odysseus, Griekse held uit de Homerische gedichten.
Oecumene, het streven alle christelijke kerken in de wereld samen te brengen [oecumenisch]
Oedipoes, Griekse mythologie: koning die zijn vader doodde en zijn moeder huwde.
Oekaze, in het tsaristische Rusland een officieel bekend gemaakt keizerlijk besluit.
Oelama, Islamitische schriftgeleerde en voorganger.
OESO, Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling. VN organisatie die de economische ontwikkeling van de lidstaten tot doel heeft.
Offensief, aanval. [De geallieerden opende het offensief ]
Officier van Justitie, de ambtenaar van het openbaar Ministerie, die namens de staat bij het kantongerecht en de rechtbank strafbare feiten vervolgt en eventueel straf vordert (eist)
Oktoberrevolutie (1917), revolutie waardoor Rusland bolsjewistisch werd. (Russische revolutie)
Oldenbarnevelt, Johan van (1547-1619), raadspensionaris van Holland. Een kerkelijk conflict kostte hem het leven.
Wikipedia
Oliecrisis (1973), boycot van de Arabische olie producerende landen om de Westerse stellingname in het Arabisch-Israëlisch conflict ( Yom Kippoeroorlog) te beïnvloeden.
Oligarchie, regering van een kleine groep. (edelen, regenten, priesters).
Olympia, Griekse plaats waar in de Oudheid een belangrijk heiligdom lag.
Olympiade, periode van vier jaar, tussen twee Olympische spelen in.
Olympische spelen (776), een in de Oudheid om de vier jaar te Olympia gehouden wedstrijd. De burgers uit de Griekse wereld beoefenden niet alleen allerlei sporten maar ook muziek, zang, en de dichtkunst. De Fransman De Coubertin blies de spelen  in 1894 nieuw leven in.
Olympus, berg in Griekenland, volgens de oude Grieken de woonplaats van de goden.
Omayaden, Islamitische dynastie in Arabië en Spanje.
Onaanvaardbaar, term die in de Nederlandse politiek door een minister kan worden gebruikt als een motie of amendement hem niet aanstaat. Een regeringscrisis is dan mogelijk.
Onbeperkte duikbootoorlog, onderzeese oorlog waarbij niet alleen vijandelijke maar ook neutrale schepen worden aangevallen.
Onderconsumptie, door te weinig koopkracht minder consumeren dan er geproduceerd wordt.
<<<
Onderduiken, tijdens de Bezetting zich schuil houden voor de Duitsers om zich zo te onttrekken aan door hen getroffen maatregelen . [onderduiker. Joden, militairen, studenten, en jonge mannen waren ondergedoken] 
Onderkoning, stadhouder, de vertegenwoordiger van de koning.
Onderkruipen, het werk van een staker doen. [onderkruiper. De stakers hadden veel last van de onderkruipers]
Ondermijnen, ondergraven, verzwakken. [Het moreel van de troepen werd ondermijnd]
Onderpand, waarborg. [Hij gaf de stad als onderpand]
Onfeilbaarheid, het zich niet kunnen vergissen. In de rooms katholieke kerk het leerstuk dat de paus, als hij officieel zich tot de gelovigen richt, niet kan dwalen.
Onroerend goed, niet verplaatsbare goederen (land, gebouwen). [makelaar in onroerend goed]
Onschendbaar, onaantastbaar. In Nederland is de koning onschendbaar. Hij kan niet ter verantwoording worden geroepen. [onschendbaarheid]
Onteigenen, ontnemen. In Nederland kan iets worden onteigend door de staat als blijkt dat dit in het algemeen belang is. De betrokkene moet schadeloos worden gesteld. Dit alles gaat onder toezicht van de rechter.
Ontmantelen, van iets ontdoen. Fabrieken ontmantelen: de machines weghalen.
<<<
Ontwikkelingslanden, landen die vergeleken met de industrielanden in economisch- en cultureel opzicht nog erg achter zijn.
Oorkonde, een officieel met de hand geschreven stuk. [De oorkonde was voorzien van een lakzegel].
Oorlogscommunisme (1917-1921), het Russisch communisme dat tot ontwikkeling moest komen tijdens W.O.I en de daaropvolgende Burgeroorlog. camerascoop
Oorlogsmisdadiger, na W.O.II iemand 1) die zich schuldig heeft gemaakt aan  het voorbereiden van een aanvalsoorlog en 2) die misdaden pleegde tegen de bevolking. 
Oorlogsschuld, schuld die is ontstaan om oorlog te kunnen voeren.
Oostblok, naam voor de Sovjetunie en zijn satellieten tijdens de Koude Oorlog.
Oost Duitsland, niet officiele naam van de DDR.
Oost Indische Compagnie = VOC
Oost Romeinse Rijk, Oostelijk deel van het Romeinse Rijk dat ontstond na de splitsing in 395. Hoofdstad Constantinopel het latere Byzantium.
Oostbloklanden, de Oost-Europese landen die na WO II tot het communistische blok behoorden
Oostenrijkse Nederlanden (1713-1794), de Zuidelijke Nederlanden onder Oostenrijks bewind.
Oostenrijkse Successie Oorlog (1740-1748), de strijd die uitbrak toen Maria Theresia, krachtens de Pragmatieke Sanctie, de Habsburgse troon besteeg. Maria behield haar troon en Frederik de Grote van Pruisen behield Silezië (Dld).
Wikipedia
Oosters Kalifaat, Oostelijk deel van het in 750 gesplitste Kalifaat . Hoofdstad Bagdad.
Oostfront, in de beide wereldoorlogen het front tussen Rusland en Duitsland.
Oostgoten, zie Goten.
Oostindiëvaarder, een koopvaarder die op Indië voer.
Oost-West tegenstelling, in de periode na W.O.II de tegenstelling tussen de communistische- en niet communistische wereld en met name tussen de USSR en de VS.
Op-art,Optical Art = optische kunst. Kenmerken : toepassing van meetkundige figuren en suggestie van grote beweeglijkheid. 
OPEC (1960), Organization of Petroleum Exporting Countries. Organisatie van olielanden , doel: coördinatie van gemeenschappelijke belangen.
Openbaar Ministerie, afdeling van het ministerie van Justitie belast met de vervolging van en strafvordering bij strafbare feiten. De ambtenaren bij het O.M. (officieren van Justitie, Procureurs Generaal) worden door de minister van Justitie benoemd en ontslagen.
Openbaar onderwijs, onderwijs dat door de overheid wordt gegeven en betaald.
<<<
Openbare behandeling, de behandeling van een wetsontwerp in het openbaar door de Tweede/Eerste Kamer. De O. begint met de Algemene Beschouwingen, dan volgt de artikelsgewijze behandeling en tenslotte de eindstemming.
Openbare aanklager, zie openbaar ministerie.
Opendeur politiek, omstreeks 1900  gemaakte afspraken tussen de grote Westerse landen de markten in China en Afrika open te stellen voor iedereen. Handelspolitiek die niemand uitsluit; vrijhandel.
Open stad, stad die niet verdedigd zal worden, dus ook geen militaire aanvallen verwacht.
Opiumoorlogen (19de eeuw), oorlogen tussen Engeland en China. Inzet openstelling van Chinese markten. Gevolg: o.a. de vijf tractaathavens.
Opkomstplicht, de verplichting bij verkiezingen om naar het stembureau te gaan.
Oppenheimer, Robert  (1904 -  1967), Amerikaans natuurkundige, "vader" van de eerste A-bom.
Opperrabbijn, hoogste rabbijn.
Opperste Sovjet, hoogste wetgevende orgaan in de USSR. De O. bestond uit de Raad der Unie en de Raad der Nationaliteiten.
Opportunist, iemand die zijn mening en zijn handelen van de omstandigheden laat afhangen. [opportunisme, opportunistisch. Veel Nederlanders gedroegen zich in de Bezetting opportunistisch]
Oppositie, de tegenpartij. De politieke partijen die niet in de regering zijn vertegenwoordigd. [oppositieleider, oppositie voeren]
<<<
Oproepkaart, kaart die de kiezer meldt waar en wanneer gestemd kan worden.
Optimaten, in de eerste eeuw v chr. in Rome de rijke en vooraanstaande families . Zij verzetten zich tegen de invloed van de leiders van de Volkspartij (Populares).
Opus Dei, rooms katholieke organisatie die geloofsbeleving in werk en dagelijks leven nastreeft.
Orakel, in de Oudheid heiligdom waar door bemiddeling van een priester(es) een uitspraak van de goden kon worden verkregen.
Oranje Vrijstaat [Zuid Afrika], deel van de Britse Kaapkolonie; onafhankelijk in (1854).
Oranje Nassau, naam van het Nederlandse vorstenhuis.
Oratio pro domo [Lat.], een betoog voor eigen belang.
Orgaan, o.a. instelling, dienst. [Ons land heeft veel overheidsorganen]
Organieke wet, wet die door de grondwet bindend is voorgeschreven. [De Kieswet is een organieke wet]
Organisatie, wijze waarop iets in elkaar is gezet, is geregeld. [organiseren, organisator. De VN vormen een supranationale organisatie]
Orgieën, in het oude Griekenland godsdienstige plechtigheden met dans en wijn .Liepen wel eens wat uit de hand.
<<<
Oriënteren, nagaan waar men zich bevindt; zich op de hoogte stellen. [oriëntatie. De informateur had zich snel georiënteerd]
Origineel, oorspronkelijk, echt. [De kopie was niet te onderscheiden van het origineel]
Ortega y Gasset, José (1883-1955)), Spaans filosoof. Rebellion de la masas (Opstand der horden).
Ortega, Daniel (1945), leider van de Sandinisten,  president (1985-1990) van Nicaragua.
Orthodox, rechtzinnig, streng in de geloofsopvatting. [De orthodoxe Joden werken niet op de sabbat]
Orwell, George  ( 1903 -  1950), Brits schrijver .Nineteen eighty-four (1984), Animal farm (De boerderij der dieren).
<<<
Osiris, oud Egyptische zonnegod.
Oslo-akkoorden (1993-1995), wederzijdse erkenning van Israel en de PLO, en afspraken over gebied en politieke status van een autonoom Palestina.
Osmaanse Rijk (1300-1922), het Turkse rijk onder de Osmanen. Grootste omvang in de 17de eeuw. Omvatte de Balkan, het Nabije Oosten en Egypte
Osmanen (ca 1300-1922), Turks vorstengeslacht.
Ostade, Adriaan van (1610-1685), Nederlands schilder. 
Ostaijen, Paul van (1896-1928), Vlaams dichter/schrijver. Music -hall
Ostpolitik (1970), politiek van bondskanselier Brandt met als doel toenadering tot de DDR.
<<<
Ostracisme, in het klassieke Athene schervengericht. Door zijn naam op een scherf te schrijven kon bij voldoende stemmen iemand voor 10 jaar worden verbannen
Otto I de Grote (912-973), uit het Saksische huis, Duits koning (936-973) en keizer (962-973). Brak de macht van de stamhertogen ten gunste van de koninklijke/keizerlijke macht.
Oud, Jacobus (1890 -  1963), Nederlands architect. Haags Congresgebouw
Oude Rijk (2778-2263 v.chr.), periode uit de Egyptische geschiedenis.
Oude Steentijd, eerste periode uit de steentijd waarin onbewerkte stenen als werktuigen werden gebruikt.
Oude Testament, deel van de bijbel,  waarin het joodse geloof en de joodse geschiedenis   staan beschreven.
Oudheid, Klassieke Oudheid. De beschavingsgeschiedenis van de Grieken en Romeinen. De periode eindigt in 476.
Overbevolking, te grote bevolking.
Overheid, de organen die krachtens de wet bestuurlijke en rechterlijke macht uitoefenen in de staat.
Overnaads, de planken van een boot zijn dakpansgewijs over elkaar getimmerd.
Overproduktie, van een produkt meer maken dan er kopers voor zijn.
Overtoom, plaats waar schepen over een dam tussen twee ongelijke waterniveaux worden getrokken. 
Overtreding, een licht strafbaar feit. Strafmaat  minimaal 1 dag,  maximaal  16 maanden hechtenis of een boete met een minimum van f.0.50.  en een per overtreding vastgesteld maximum..
Ovidius, Publius (43 v.C.- 18 ), Romeins dichter. Aeneis
Wikipedia