VO-tour 2018: waar we over vijf jaar staan

    0
    435

    Naast een pleidooi voor herijking van de examinering leverde de VO-tour 2018 diverse andere inzichten en ideeën op over eigentijds onderwijs. Onderstaand een samenvatting.

    Dit jaar vond ter voorbereiding van het VO-congres voor de vijfde keer de VO-tour plaats – acht goed bezochte regiobijeenkomsten en gesprekken met bestuurlijke kringen door het hele land. Het thema was ‘Het vo over vijf jaar’. Het vertrekpunt was dat ondanks diversiteit er een grote mate van overeenstemming is over de richting waarin het onderwijs zich beweegt. Daarbij was het startpunt: er is volop beweging, maar de tijd is rijp om de ingezette beweging met nog meer kracht, focus en tempo voort te zetten.

    Tijdens de VO-tour stonden zes ambities centraal: leerlingen beter uitdagen, gelijke kansen geven en soepel laten doorstromen naar het vervolgonderwijs, en onderwijs vormgeven binnen professionele schoolorganisaties, in nauwe samenwerking met de lerarenopleidingen, waar nodig door middel van sterke regionale samenwerking. Zie voor meer achtergrondinformatie over de ambities het voorbereidende paper voor de tour.

    Waar wil de sector voor gaan?

    Uit de gesprekken komt naar voren dat scholen over vijf jaar een onderwijsprogramma aanbieden dat hun leerlingen beter toerust voor het vervolgonderwijs en de maatschappij. Dat wil zeggen dat er ruimte is in het programma voor een goede balans tussen de cognitieve ontwikkeling en het eigen maken van vaardigheden, socialisatie en persoonsvorming. Scholen bieden een programma dat meer samenhangt vertoont en meer ruimte biedt voor eigen keuzes, bijvoorbeeld een indeling in kern- en keuzevakken. Leerlingen kunnen op die manier ook eigen keuzes maken in het programma en het onderwijs meer op maat volgen. De roosters veranderen hierdoor, van vaste roosters voor elke leerling naar meer flexibele roosters. Hierdoor wordt het diepgaand leren gestimuleerd.

    Het examen sluit aan op deze ontwikkeling in het onderwijs. Dat wil zeggen dat er meer flexibiliteit is in de examinering en dat teaching to the test minder voorkomt. In de examinering is ook aandacht voor aspecten van brede vorming. Op de diploma’s is zichtbaar dat leerlingen vakken op verschillende niveaus hebben afgerond. Ook is er een aantal stappen gezet om de kansenongelijkheid terug te dringen. Zo worden leerlingen later geselecteerd en moet het schaduwbeleid veel meer binnen de scholen gehaald worden.

    In de VO-tour is ook een aantal stappen benoemd die scholen moeten maken in hun ontwikkeling naar professionele lerende organisaties. Over vijf jaar is de rol van de docent opgeschoven naar die van coach en is er ook maatwerk voor docenten, een ieder wordt op zijn kracht ingezet. Daarbij moet de verhouding tussen ontwikkeltijd en lestijd voor leraren veranderen. Het realiseren van meer samenwerking en mobiliteit tussen leraren en lerarenopleiders is belangrijk.

    Ook is een andere invulling van de cao wenselijk om de ontwikkeling naar professionele lerende organisaties te ondersteunen. Een andere invulling van het taakbeleid is vaak genoemd als belangrijke stap. In de gesprekken werd vaak benoemd dat de komende jaren er sterke netwerken tussen besturen en scholen moeten gaan ontstaan, waarbij collegiale consultaties veel meer regel zijn dan uitzondering. Dat vraagt ook dat we met elkaar goed kijken naar het stelsel en hoe we prikkels kunnen inbouwen van sterke bestuurlijke samenwerking rondom de publieke opdracht van scholen.

    Hoe nu verder?

    De opbrengsten van de tour zijn waardevol. De komende periode zullen we met elkaar het gesprek aangaan hoe we de beweging die is ingezet de komende jaren kunnen versnellen. Die gesprekken voeren we met elkaar in de vereniging en ook met het ministerie van OCW in het kader van de actualisatie van het sectorakkoord. De VO-raad dankt iedereen die onderdeel heeft uitgemaakt van de VO-tour en bijgedragen heeft aan de gedachtevorming over waar onze sector zich de komende jaren naartoe moet bewegen.