Hoe actueel is het gedachtengoed van Maria Montessori?

    0
    1843

    We schreven het al in een eerdere blog. Het schoolgebouw verandert steeds meer in een persoonlijke omgeving, waarin alle leerlingen zich prettig voelen. Technologische hulpmiddelen maken persoonlijk leren binnen de klas mogelijk, en de architect past de fysieke ruimte daar op aan. Wie vóór het digitale tijdperk al een lans brak voor het individuele kind, was Maria Montessori. Om nog even bij ons onderwerp te blijven, houden we daarom haar methode tegen het licht en onderzoeken we hoe actueel deze nog is.

    Maria Montessori?

    Maria Montessori is de ontdekker van de gelijknamige onderwijsmethode. Montessori wordt in 1870 in Italië geboren. In 1896 behaalt ze als eerste vrouw een artsendiploma, om daarna in Rome in een ziekenhuis te werken. In het ziekenhuis maakt ze kennis met kinderen met een ontwikkelingsachterstand. Als ze hen liefdevol benadert en hen materiaal geeft dat ze in hun eigen tempo mogen ontdekken, boeken deze kinderen toch vooruitgang. Haar conclusie? De leervaardigheid van een kind hangt nauw samen met een veilige en rustige omgeving. In 1904 wordt ze hoogleraar antropologie in Rome en in 1907 verschijnt haar eerste boek over haar eigen methode: Zelfopvoeding van het jonge kind.

    De methode

    Montessori’s inzichten zijn inmiddels 111 jaar oud. Sindsdien zijn er duizenden publicaties en interpretaties over haar methode verschenen. Toch zijn haar belangrijkste pijlers nog glashelder. En wie kan deze beter verwoorden dan de montessori-leerling zelf? Een montessori-leerling aan het woord: “Je mag altijd kiezen welk werkje je wilt doen. Je mag op je eigen manier leren. Op de manier die bij je past. Je maakt aan het begin van de dag je eigen planning. De juf loopt rond om te kijken of je planning klopt. Heb je tussendoor een vraag, dan kun je dat aangeven. Maar je bepaalt zelf wat je die dag gaat doen. En je gaat zelf aan de slag. Je doet ook veel dingen samen. Want de een is goed in rekenen en de ander goed in taal.”

    Behoefte van het kind

    In grote lijnen draait Montessori’s methode om de natuurlijke behoefte van een kind om te leren. Om dat in zijn eigen tempo te doen en op zijn eigen manier. Het individuele kind staat voorop en hoe het zich in een groep gedraagt. Zoals in de klas of binnen het gezin. Vrijheid is in de montessori-visie een kernwaarde. Bijvoorbeeld de vrijheid om in een klaslokaal te zitten, of staan, waar een kind wil. Verder ligt de nadruk op het ontwikkelen van de zintuigen, het leren samenwerken en het leren uiten van gevoelens. Hiervoor zitten kinderen van verschillende leeftijden in één klas, zodat de oudere kinderen de jongere kunnen helpen.

    Veranderende maatschappij

    Het onderwijs van nu maakt steeds meer ruimte voor 21e eeuwse vaardigheden. Een verzamelnaam voor vaardigheden die de leerling voorbereidt op de toekomst. Want de industriële samenleving, waarin de mensen in fabrieken werken en in steden wonen, verandert vlot in een kennis- of netwerksamenleving. Ofwel, een maatschappij waarin samenwerking en communicatie door de technologische vooruitgang aan betekenis winnen. Dit merken leerlingen door het groeiende aantal computers, waarvoor kennis van ict nodig is. Vaardigheden als kritisch denken, probleem oplossen, creatief denken, informatievaardigheden en zelfregulering zijn onmisbaar om je voor te bereiden op de veranderende maatschappij.

    Help mij het zelf te doen

    Volgens de Haarlemse Montessorischool sluit Montessori’s methode goed aan bij deze nieuwe ontwikkelingen. Zo neemt, zoals genoemd, individualisering in het onderwijs een steeds grotere plek in. Heeft het onderwijs meer oog voor basisbehoeften als competentie, autonomie en relatie. En kloppen de uitgangspunten van het ervaringsgericht onderwijs perfect bij de Montessori-gedachte, om kinderen de ruimte te geven hun talenten te ontdekken. De meest geciteerde uitspraak van Maria Montessori is niet voor niets ‘Help mij het zelf te doen.’


    Waar voel jij je het meest thuis op school? Het platform MijnSchoolIsUniek.nl laat onder meer de leuke plekjes van verschillende scholen van Nederland zien. Zorg dat jouw school niet ontbreekt! Maak een SCHOOL-ID aan en vergelijk jouw leukste plekje met de fijnste plekken van andere scholen.